هزینه ساخت مسکن در تهران همچنان با فشار تورمی سنگینی روبهرو است؛ هرچند تازهترین دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد سرعت افزایش قیمت نهادههای ساختمانی در بهار ۱۴۰۵ نسبت به زمستان سال گذشته کاهش پیدا کرده است.
بازار فروش مسکن تهران چه تصویری دارد؟ برای پاسخ به این پرسش، نزدیک به ۲۰ هزار آگهی فروش خانه در هر ۲۲ منطقه تهران را زیر ذرهبین بردهایم؛ دادههایی که ساختمانهای ساختهشده از سال ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۵ را پوشش میدهد. در این بررسی، منطقه ۵ با ۲۵۳۵ آگهی بیشترین سهم را در نمونه دارد و پس از آن مناطق ۱۰، ۴ و ۲ قرار گرفتهاند. در سوی دیگر، منطقه ۱۹ با ۱۷۵ آگهی کمترین حضور را در بازار فروش داشته است.
نزدیک به ۲۰ هزار آگهی فروش مسکن در ۲۲ منطقه تهران را بررسی کردیم؛ دادههای خام این بررسی از سوی گروه دادهای دنیای اقتصاد تهیه شده است و مجموعهای گسترده از خانهها و آپارتمانهای عرضهشده در بازار فروش را شامل میشود که سال ساخت آنها از ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۵ را دربرمیگیرد. آگهیها بر اساس سال ساخت در چهار گروه دهه ۷۰، ۸۰، ۹۰ و ۱۴۰۰ دستهبندی شدند تا علاوه بر جغرافیای عرضه، تفاوت میان نسلهای مختلف ساختمانهای حاضر در بازار فروش نیز بررسی شود.از همان ابتدا باید توجه داشت؛این نمونه، تصویری از کل موجودی مسکن تهران نیست. آنچه بررسی شده، خانههایی است که در مقطع مورد مطالعه برای فروش آگهی شدهاند. بنابراین نتایج این بررسی نشان میدهد در بازار فروش مسکن تهران چه نوع واحدهایی، در کدام مناطق و با چه سن و متراژی در حال عرضهاند. این تمایز بهویژه هنگام مقایسه ساختمانهای قدیمی و جدید اهمیت پیدا میکند؛ چراکه احتمال ورود یک واحد مسکونی به بازار فروش لزوما در همه سنین بنا و همه متراژها یکسان نیست.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا از ورود ناو هواپیمابر جروج واشنگتن به منطقه عملیاتی خاورمیانه پس از ناکامی ناو آبراهام لینکلن در انجام مأموریتهای رزمی خبر داد.
گاهی در تحلیلهای آماری، حتی در اختیار داشتن طیف گستردهای از دادهها هم برای رسیدن به یک نتیجه درست کافی نیست. غفلت از جزئیاتی که شاید در نگاه اول کماهمیت به نظر برسند، میتواند تصویری دور از واقعیت ایجاد کند. بررسی نزدیک به ۲۰ هزار داده خام از آگهیهای فروش مسکن در مناطق ۲۲گانه تهران، ما را با چنین موقعیتی روبهرو کرد.
در مقایسه قیمت خانهها بر اساس سن بنا، در منطقه ۲۱ با یک نتیجه غیرمنتظره مواجه شدیم. در محاسبات اولیه، خانههای ساختهشده در دهه ۸۰ و ۹۰ گرانتر از ساختمانهای دهه ۱۴۰۰ دیده میشدند؛ اما بررسی دقیقتر و مقایسه دادهها در سطح محله، تصویر دیگری از بازار مسکن این منطقه نشان داد.
ورود دلار به برخی آگهیهای فروش و اجاره املاک لوکس، نشانه دیگری از تغییر شیوه قیمتگذاری در بخشی از بازار مسکن است؛ بازاری که فاصله قیمت خانه با توان درآمدی خانوار، بیش از گذشته خود را نشان میدهد.
بررسی نزدیک به ۲۰ هزار آگهی فروش مسکن در ۲۲ منطقه تهران نشان میدهد اندازه خانههایی که امروز در بازار پایتخت برای فروش گذاشته شدهاند، از منطقهای به منطقه دیگر تفاوت زیادی دارد. دادههای خام این بررسی که از سوی گروه دادهای دنیای اقتصاد تهیه شده، نشان میدهد میانگین متراژ واحدهای عرضهشده از حدود ۶۲ مترمربع در منطقه ۱۰ شروع میشود و در منطقه یک به نزدیک ۱۸۷ مترمربع میرسد؛ یعنی خانههای عرضهشده در منطقه یک بهطور متوسط حدود سه برابر منطقه ۱۰ متراژ دارند.اما تفاوت متراژ فقط به محل قرار گرفتن خانه محدود نمیشود. وقتی آگهیها را بر اساس سال ساخت بررسی میکنیم، نتیجه جالب دیگری به دست میآید؛ خانههای جدیدتری که امروز برای فروش عرضه شدهاند، برخلاف تصور رایج، لزوما کوچکتر نیستند. متوسط متراژ فایلهای مربوط به ساختمانهای دهه ۱۴۰۰ به ۱۱۵.۴ مترمربع میرسد و حتی از متوسط متراژ ساختمانهای دهههای قبل حاضر در بازار بیشتر است.
آیا ارزانتر شدن وام مسکن واقعاً خرید خانه را برای مردم آسانتر میکند؟ تجربه آمریکا نشان میدهد پاسخ همیشه مثبت نیست.
آمریکا یکی از توسعهیافتهترین نظامهای تأمین مالی مسکن در جهان را دارد و سالها سیاستگذاران تلاش کردهاند با کاهش هزینه وام و تسهیل دسترسی به اعتبار، قدرت خرید خانوارها را افزایش دهند. اما برخی مطالعات اقتصادی هشدار میدهند که اگر مشکل اصلی بازار، کمبود عرضه مسکن باشد، وام ارزانتر ممکن است به جای حل مشکل، بخشی از آن را تشدید کند.
اکوایران برای بررسی وضعیت قیمت آپارتمانهای قدیمیساز در شرق تهران، فایلهای فروش مربوط به واحدهای ساختهشده در دهه ۷۰ را در چند روز اخیر مرداد ۱۴۰۵ بررسی کرده است. در میان مناطق شرقی پایتخت، تعداد فایلهای مربوط به این گروه سنی در مناطق ۴، ۸، ۱۳ و ۱۴ بیشتر بود؛ از این رو 100 فایل فروش در این چهار منطقه مورد بررسی قرار گرفت. متوسط قیمت پیشنهادی هر مترمربع از حدود ۱۲۹ میلیون تومان در منطقه ۱۴ تا بیش از ۲۱۲ میلیون تومان در منطقه ۴ متغیر است.
آیا قیمتگذاری دلاری، عامل اصلی گرانی مسکن است یا تنها نشانهای از بیثباتی اقتصادی؟ این پرسشی است که همزمان با نوسان نرخ ارز، بار دیگر در بازار مسکن ایران مطرح میشود. برای پاسخ به این سؤال، نگاهی به تجربه آرژانتین میتواند تصویری روشنتر از رابطه میان دلار، تورم و بازار اجاره ارائه دهد.